සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ පනත් කෙටුම්පත (Prevention of Organised Crimes Bill) සහ ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍යය ආරක්ෂා කිරීමේ පනත් කෙටුම්පත (Protection of the State from Terrorism Bill) ඇතුළු රජය මඟින් යෝජනා කර ඇති ආරක්ෂක පනත් කෙටුම්පත් සම්බන්ධයෙන් පවතින දැඩි කනස්සල්ල පිළිබඳව විපක්ෂ නායක සජිත් ප්‍රේමදාස මහතා විසින් විදේශීය රාජ්‍යතාන්ත්‍රික දූත මණ්ඩල සහ ජාත්‍යන්තර සංවිධාන නියෝජිතයන් දැනුවත් කර ඇත.
මෙම විශේෂ හමුව 2026 ඔක්තෝබර් 25 වැනිදා කොළඹ පිහිටි විපක්ෂ නායක කාර්යාලයේදී පැවැත්විණි. ඊට ජනාධිපති නීතිඥ එම්.ඒ. සුමන්තිරන් මහතා ඇතුළු වත්මන් සහ හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් පිරිසක් ද එක්ව සිටි අතර, යෝජිත නීති මඟින් මූලික අයිතිවාසිකම්වලට සහ නීතියේ ආධිපත්‍යයට එල්ල විය හැකි බලපෑම් පිළිබඳව ඔවුහු කරුණු පැහැදිලි කළහ. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිත ආරක්ෂණයන්, අධිකරණමය නිරීක්ෂණයන් මෙන්ම ත්‍රස්තවාදය සහ සංවිධානාත්මක අපරාධ මර්දනය සඳහා ගෙන එන නීති මඟින් පෞද්ගලික හා සිවිල් නිදහස අහෝසි නොවන බව තහවුරු කිරීමේ වැදගත්කම පිළිබඳව මෙහිදී දීර්ඝ ලෙස සාකච්ඡා කෙරිණි.
මෙහිදී අදහස් දැක්වූ විපක්ෂ නායක සජිත් ප්‍රේමදාස මහතා සඳහන් කළේ, අලුතින් ගෙන එන නීති සම්පාදනයන් විවේචනාත්මකව නිරීක්ෂණය කිරීම, ස්වාධීන ආයතන ආරක්ෂා කිරීම සහ විධායක බලය ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිත සීමාවන් තුළ පවත්වාගෙන යාම තහවුරු කිරීම පාර්ලිමේන්තු විපක්ෂයේ වගකීමක් බවයි. ත්‍රස්තවාදයට සහ සංවිධානාත්මක අපරාධවලට එරෙහිව පියවර ගැනීමේදී ඵලදායී අධිකරණමය අධීක්ෂණයක් සහ මූලික අයිතිවාසිකම්වලට ගෞරව කිරීමක් පැවතිය යුතු බව ද හෙතෙම අවධාරණය කළේය.
සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ පනත් කෙටුම්පත සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව (HRCSL) විසින් ඔක්තෝබර් 21 වැනිදා නිකුත් කරන ලද නිවේදනය කෙරෙහි මෙම හමුවේදී විශේෂ අවධානයක් යොමු විය. යෝජිත පනත් කෙටුම්පත ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ මූලික අයිතිවාසිකම් පරිච්ඡේදය සහ ශ්‍රී ලංකාව බැඳී සිටින ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් වගකීම් සමඟ “සම්පූර්ණයෙන්ම එකඟ නොවන” (wholly incompatible) බවට මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව නිරීක්ෂණය කර තිබිණි. එමෙන්ම 1979 අංක 48 දරන ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ (තාවකාලික විධිවිධාන) පනතටත් වඩා මෙම කෙටුම්පත අතිශය මර්දනකාරී එකක් විය හැකි බවට ද කොමිෂන් සභාව අනතුරු අඟවා ඇත.
ජ්‍යෙෂ්ඨ පොලිස් නිලධාරීන් හමුවේ කරනු ලබන පාපොච්චාරණ සාක්ෂි ලෙස පිළිගැනීම, විධායකය මඟින් නිකුත් කරන රැඳවුම් නියෝග සහ “දරුණු අපරාධ” (serious crime) යන්න සඳහා දී ඇති පුළුල් අර්ථකථනයන් ඇතුළු කරුණු කිහිපයක් මූලික අයිතිවාසිකම්වලට බලපෑම් එල්ල කරන බව මානව හිමිකම් කොමිසම පෙන්වා දී තිබේ. යම් පුද්ගලයෙකු අපරාධ කල්ලි සාමාජිකයෙකු ද යන්න තීරණය කිරීමට ඇඳුම් පැළඳුම්, පච්ච (tattoos) සහ ඇසුරු කරන පුද්ගලයන් වැනි බාහිර සාධක සලකා බැලීම පිළිබඳව මෙන්ම, සැකකරුවන් රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීම සහ ඇප ලබාදීම සම්බන්ධයෙන් අධිකරණයට හිමි අභිමතය සීමා කෙරෙන වගන්ති පිළිබඳව ද එහිදී කනස්සල්ල පළ කර ඇත.
ඒ අනුව, සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ පනත් කෙටුම්පත වහාම හකුලාගෙන, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට සහ ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් ප්‍රමිතීන්ට අනුකූල වන පරිදි එය විස්තීරණ ලෙස සංශෝධනය කරන ලෙස ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව රජයට නිර්දේශ කර තිබේ.
